Obliczenia odwodnienia dachu

Wskazówki do pomiaru
Zwymiarowanie instalacji opadowych a przez to dopasowanie rozmiaru rynny dachowej jest zależne od obfitości opadów, powierzchni podstawowej dachu (wg rzutu poziomego) oraz współczynnika odpływu (nachylenie, własności powierzchni).Dla tego pomiaru obowiązują wymiary średnicy wyliczonych powierzchni poprzecznych. Przy rurach spustowych z przekrojem poprzecznym kwadratowym najmniejsza strona musi posiadać przynajmniej średnicę (rozmiar nominalny) odpowiednich rur spustowych o okrągłym przekroju poprzecznym. Ze względu na zwiększone ryzyko zabrudzenia rynien dachowych, celem uniknięcia przedostawania się wody opadowej z rynny do budynku, oblicza się instalacje deszczowe przynamniej na 300I/(s x ha) opadu.

Podstawą pomiarów wg DIN 1986 - 2 są lejkowate wlewy. Umożliwiają one w kontekście przepływu najkorzystniejsze przejście z rynny dachowej do rury spustowej.

Przy wlewach cylindrycznych należy zredukować obsługiwane powierzchnie dachu o ok. 30% (wybrać rurę spustową o jeden rozmiar większą).

Pojęcia: Moduł (zasób) opadu (r):
Moduł opadu (r) to zmierzona suma opadów deszczu w jednostce czasu, w odniesieniu do powierzchni l/(s x ha).

Suma opadów deszczu zdefiniowana jest w zmierzonej wysokości opadu zależnie od czasu trwania opadów. Dla pomiaru odwodnienia dachu istotne są obciążenia skrajne w krótkim okresie czasu i ich częstość

Odpływ wody deszczowej Q:
Odpływ wody deszczowej  jest zdefiniowany jako ilość wodydostarczana w każdej sekundzie instalacji wody deszczowej (l/s).

Moduł odpływu wody deszczowej (qr):
Odpływ wody deszczowej  w odniesieniu do powierzchniw l/(s x ha).

Współczynnik odpływu (ψ):
Stosunek modułu odpływu wody deszczowejdo modułu opadu (patrz tabela 6).

Rozmiar nominalny:
Dane rozmiarowe dla wszystkich rodzajów rynien dachowych i rur spustowych, w odniesieniu do szerokości docięcia (rozwinięcie) lub średnicę.

Powierzchnia podstawowa dachu (A):
Powierzchnia  dachu spadowego rzutowana na poziomą płaszczyznę.

Współczynniki odpływu ψ do ustalenia odpływu wody deszczowej Q

Tabela 6

Rodzaj powierzchni Współczynnik odpływu ψ

Rodzaj powierzchni

Współczynnik odpływu ψ
- powierzchnie dachu nie gromadzące wody 1,0 zielone powierzchnie dachowe
- dla intensywnego zazielenienia
0,3
- dachy żwirowe 0,5 - dla rozległego zazielenienia od 10 cm grubości podbudowy 0,3
    - dla rozległego zazielenienia poniżej 10 cm grubości podbudowy 0,3

 

9.3.1 Tabele pomiarowe i przykłady

 

 

9.3.1.1 Uproszczony pomiar wg tabeli 7
Pomiar odwodnień dachowych wg EN 12 056-3 oraz DIN 1986-100

Ilość odpływającą można wyliczyć następująco:

Q = r T/Tn x ψ x A x (1 / 10000)

Tabela 7

Rynna Linia opadowa wraz ze sztucerem Q Podpięta powierzchnia dachowa przy module deszczowym r w
l/s/ha
Nennmaß d in mm Q in l/s 250 300 350 400

250

76

2,6

102,5 m2

85,5 m2

73,2 m2

64,1 m2

333

100

4,6

185,9 m2

154,9 m2

132,8 m2

116,2 m2

400

120

7,6

302,4 m2

252,0 m2

216,0 m2

189,0 m2

 

Ze sztucerem cylindrycznym

 

     250

    76

    1,7

    67 m2

    56 m2

    48 m2

    42 m2

280

87/76

2,1

85 m2

71 m2

61 m2

53 m2

333

100

3,5

138 m2

115 m2

99 m2

86 m2

400

120 5,7 228 m2 190 m2 163 m2 143 m2

Niniejsza tabela odnosi się do okrągłych rur spustowych

Należy wykonać następujące kroki obliczeniowe dla ustalenia rozmiaru odwodnienia dachu:

  • Ustalenie ilości opadów
  • Ilość opadów podzielić przez ilość dostępnych połączeń gruntowych
  • Ustalenie rozmiarów rury spustowej wg DIN EN 12 056-3
  • Dobór rynny dachowej wg EN 12 056-3

9.3.1.2 Dokładny pomiar na bazie przykładów i tabeli 8

Pomiar pionów opadowych, dobór rynien dachowych wg DIN 12 056-3

Tabela 8

   Pion opadowy Dopasowana rynna dachowa
  Półokrągła (2)  Prostokątna (2)
Obsługiwana powierzchnia opadowa przy maksymalnym module deszczowym Odpływ wody deszczowej (2) Rozmiar nominalny Przekrój poprzeczny Rozmiar nominalny Przekrój poprzeczny rynny Rozmiar nominalny Przekrój poprzeczny rynny
r = 300l/(s x ha) m2 Q zul l/s Ø in mm cm2 mm cm2 mm cm2
040 1,2 060 028 200 025 200 28
060 1,8 070 038 - - - -
086 2,6 080 050 250 043 250 42
        280 063 - -
156 4,7 100 079 333 092 333 90
253 7,6 120 113 400 145 400 135
283 8,5 125 122 - - - -
459 13,8 150 177 500 245 500 220

1) Jeśli lokalny moduł opadowy jest większy niż 300 l/(s x ha), należy kalkulować z odpowiednimi wartościami (patrz przykład obliczeniowy II).
2) Podane wartości wynikają z wlewów lejkowych. Przy wlewach cylindrycznych należyzredukować obsługiwane powierzchnie dachu o ok. 30%.

 

Przykład I:      
Lokalny moduł deszczu: r < 300 I/(s x ha)  
Odpływ wody deszczowej: Q = A x r T(n) x ψ x (1/10000) in I/s  
Moduł deszczu kalkulowany: r T(n) = 300 I/(s x ha)  
Powierzchnia opadowa: A = 12,5 m x 17,5 m A = 220 m2
Współczynnik odpływu: ψ =1,0 (Dach, nicht bekiest)  
Odpływ wody deszczowe: Q = 220/10000 x 300 x 1,0 Q = 6,6 l/s

Wg tabeli 8 wybrano rurę spustową Q = 7,6 l/s:
 

Realizacja:
1 pion spustowy deszczówki o rozmiarze nominalnym 120 mm, dopasowana rynna półokrągła rozmiar nominalny 400, lub opcjonalnie
2 piony spustowe rozmiar nominalny 100, dopasowana rynna półokrągła rozmiar nominalny 333.



Przykład II:      
Lokalny moduł deszczu: r > 300 I/(s x ha)  
Odpływ wody deszczowej: Q = A x r T(n) x ψ x (1/10000) in I/s  
Moduł deszczu kalkulowany: r T(n) = 400 I/(s x ha)  
Powierzchnia opadowa: A = 12,5 m x 17,5 m A = 220 m2
Współczynnik odpływu: ψ = 1,0 (Dach, nicht bekiest)  
Odpływ wody deszczowe: Q = 220/10000 x 400 x 1,0 Q = 8,8 l/s

Wg tabeli 8 wybrano rurę spustową dla Q = 13,8 I/s

Realizacja:
1 pion spustowy deszczówki o rozmiarze nominalnym 150 mm dopasowana rynna kanciasta rozmiar nominalny 500 lub opcjonalnie
2 piony spustowe rozmiar nominalny 100 mm dopasowana rynna półokrągła rozmiar nominalny 333.

Tabela 9
Zoom

Podstawy wymiarowania są zdefiniowane w normie DIN 1986. Grafika pokazuje w uproszczony sposób  ustalenie potrzebnych rozmiarów rur spustowych dla powierzchni dachu która podlega odwodnieniu. Bazuje na module opadowym wynoszącym 300 l/(s ·ha). Dla większych ilości deszczu trzeba odpowiednio dopasować obliczenia.

Pozostałe zasady wymiarowania znajdują się w punkcie nr 4 w "Wytyczne wykonywania prac blacharskich na dachu i fasadzie” (Reguły fachu blacharza).